21-25. mart 2011. organizovana je radionica u sklopu projekta Benefit Living.
Učesnici/ce radionice:
Biljana Gligorić, Tatjana Rajić, Aleksandra Kapetanović, Nataša Ilinčić, Jelena Pejković - EXPEDITIO (Crna Gora), Ira Zorko, Stojan Habjanić - CORNUCOPIA (Slovenija), Milica Apostolović, Dejan Milivojević - ACADEMICA (Srbija)
U okviru projekta Benefit Living, u periodu 21-25. marta 2011. održana je radionica sa partnerima/kama iz partnerskih organizacija Cornucopia (Slovenija) i Academica (Srbija). Tokom radionice, partneri su imali priliku da se upoznaju sa primjerima dobre prakse održivog građenja u Crnoj Gori, u primorskoj, centralnoj i planinskoj regiji. Takođe, zajedno sa partnerima, razmijenili smo ideje o mogućim pravcima unapređenja stanja na polju primjene ekoloških pristupa kada je u pitanju planiranje i građenje u Crnoj Gori.
21. mart 2011. - Kotor
Projekat Benefit Living predstavljen je učesnicima/cama radionice. Kroz razgovor o osnovnoj temi projekta -- savremenoj, održivoj eko-kući na prostoru Crne Gore -- dotaknute su i teme promovisanja prednosti održive gradnje i mogućnosti za unapređenje arhitektonsko-građevinske struke. Ukazano je na neke od izazova i nedoumica sa kojima se srijeću potencijalni investitori i projektanti održivih kuća, kao što su nedostaci u legislaturi, nepotpunost ili nedostupnost studija o uticaju na životnu sredinu i nesistemsko planiranje. Ukazano je na potencijal medija u širenju informacija o održivoj gradnji i na pozitivne primjere korišćenja održivih izvora energije u regionu.
Predstavnica EXPEDITIO, Aleksandra Kapetanović, održala je predavanje o regionalnim karakteristikama tradicionalnih kuća u Crnoj Gori i mogućnostima za održivu gradnju na koje upućuju tradicionalni modeli građenja i stanovanja.
22. mart 2011. - Kotor, Perast, Tivat
Saradnica EXPEDITIO, Nataša Ilinčić, predstavila je učesnicima/cama radionice idejno rješenje za naselje Zagora, planirano na principima održive gradnje, kao što su primjena lokalnih materijala i angažovanje lokalne radne snage, oplemenjivanje terena lokalnim biljnim vrstama, prikupljanje i korišćenje kišnice, kao i korišćenje solarnih kolektora i vjetrenjača. Ukazano je na izazove sa kojima se tim projektanata suočio pri planiranju svake od ovih mjera, od nedostataka građevinskih materijala na lokalnom tržištu do teškoća u saradnji sa projektantima energetskog sistema.
U okviru upoznavanja sa tradicionalnom i savremenom gradnjom u primorju obišli smo Perast i projekat Porto Montenegro u Tivtu. Perast je zajedno sa nama posjetio i predstavnik donatora Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, Slađan Maslac.
U Tivtu smo se sastali sa Marijom Nikolić iz Sekretarijata za uređenje prostora i zaštitu životne sredine Opštine Tivat. Razgovor o sadašnjim planskim aktivnostima u ovoj Opštini pomogao je u sagledavanju problema kao što su vremenska neusklađenost zakonskih procedura, prečeste promjene zakona i nedostatak pratećih podzakonskih akata, nedostatak stručnjaka za izradu planskih dokumenata i neadekvatni rokovi u kojima se planovi izrađuju, sukobi interesa, nedostatak odgovornosti i nedostatak integriteta u legislaturi i struci. Saznali smo za primjere građanskih i strukovnih inicijativa iz Slovenije kojima su spriječene planske aktivnosti pogubne po kvalitet životne sredine ili kojima je uticaj neodgovornih pojedinaca na ključnim pozicijama znatno ograničen. Spomenut je primjer uspješne građanske inicijative u Crnoj Gori kojom je spriječena gradnja hidrocentrale na rijeci Tari i ukazano na ogroman potencijal javnosti da pozitivno utiče na razmatranje velikih projekata ovog tipa.
23. mart 2011. - Nikšić, Kolašin
Put ka sjeveru Crne Gore započeo je posjetom privatnoj kući arhitekte Nebojše Adžića. Objekat je jedna od prvih savremenih i energetski efikasnih kuća u Crnoj Gori na kojoj su praktično primijenjene strategije uštede energije, kao što su zidno grijanje/hlađenje sistemom toplotne pumpe koja koristi bunarsku vodu i zastakljivanje trostrukim niskoemisionim staklima. U razgovoru sa arhitektom saznali smo više o teškoćama sa kojima se susreću projektanti savremenih i energetski efikasnih objekata, od nerazumijevanja sredine za savremeni senzibilitet i svedene forme, do teškoća u nabavljanju građevinskih proizvoda, pa čak i materijala koji bi se mogli lokalno proizvoditi. Zanimljiva je konstatacija arhitekte da postoje lokalni materijali, kao što je crni krečnjak, kojih, zapravo, ima jako malo, te je potencijalna ekonomska povoljnost usljed njihove lake dostupnosti umanjena činjenicom da se mogu koristiti u vrlo ograničenim količinama.
U kasnim popodnevnim satima grupa je stigla u Kolašin.
24. mart 2011. - Kolašin
Domaćin radionice BenefitLiving u Kolašinu bila je NVO Natura.
U prostorijama Nature arhitekta Ira Zorko iz organizacije Cornucopia predstavio je koncept ARHIEKO, svoja praktična iskustva u gradnji održivih kuća u Sloveniji i drugim zemljama Evrope, kao i osnovne pojmove o permakulturi. Povezujući analizu savremenog načina života sa praksom u gradnji stambenih objekata, pokazao je da prvi važan korak u cilju ekološke gradnje preispitivanje ličnih potreba. Taj korak često vodi ne samo racionalizaciji nove gradnje već i poboljšanju života porodice, a time i šire zajednice.
Građevinski inženjer Stojan Habjanić, takođe iz organizacije Cornucopia, govorio je o vezi između ekologije i ekonomije, pokazujući da ovi pojmovi ne samo da se ne isključuju, već su neraskidivo povezani. Na primjerima više izvedenih energetski efikasnih objekata u Sloveniji, koji uključuju njegovu porodičnu kuću, projekte Bistra hiša i Ekofarma, pokazao je praktičnu primjenu različitih prirodnih građevinskih materijala. Posebno značajno na projektima Bistra hiša i Ekofarma jeste uključivanje u proces gradnje teško zapošljivih pojedinaca i grupa. U toku gradnje ovih objekata oni su imali prilike da nauče različite praktične vještine čime je znatno pomognuta njihova društvena reintegracija.
Učesnici iz Slovenije dali su i niz praktičnih predloga i savjeta za izgradnju novih, a posebno za sanaciju postojećih objekata u svim klimatskim zonama Crne Gore. Iznijeli su i primjere koji se tiču unapređenja arhitektonsko-građevinske struke, primjere udruživanja javnih i privatnih resursa na javnim projektima, i primjere za poboljšanje infrastrukture u razuđenim naseljima.
U toku dana sastali smo se i sa arhitekticom Ivanom Grujić iz Opštine Kolašin sa kojom smo razgovarali o sadašnjim aktivnostima ove Opštine. Zajedno smo obišli Kulturni centar arh. Marka Mušiča iz 1975. Godine, kao i novi Turistički centar arhitekata iz Austrije.
25. mart 2011. - Kolašin, Podgorica, Kotor
Posljednjeg dana radionice grupa je posjetila gradilište budućeg UN Eco centra u Podgorici, kao primjera javnog energetski efikasnog objekta u Crnoj Gori. Konsultantkinja na projektu, Ksenija Vukmanović, predstavila je osnovne karakteristike objekta, od nivoa koncepta do detalja. Neke od tehnologija za uštedu energije na ovom objektu jesu njegova pozicija u blizini rijeke, zasjenčenje otvora nadstrešnicama, korišćenje podzemnih voda u sistemu grijanja i hlađenja, kao i korišćenje fotonaponskih ploča za proizvodnju električne energije.
UN Eco Building već je uticao na poboljšanje zakonske regulative koja se tiče održivih izvora energije u Crnoj Gori, a očekuje se da će kroz nastajanje i rad ovog objekta biti široko promovisani principi energetski efikasne gradnje.
Kao zaključak aktivnosti radionice učesnici/ce će priložiti popunjene upitnike o energetski efikasnoj gradnji u Crnoj Gori. Informacije prikupljene kroz ovaj upitnik biće korišćene u toku izrade promotivnih postera namijenjenih građanima, projektantima i urbanistima u svim regijama Crne Gore.
Izvještaj sastavila: Jelena Pejković
| < Prev | Next > |
|---|
