Zemlje Zapadnog Balkana bi trebalo da se na početku 21. vijeka (perioda njihove tranzicije), dok se bez daha upinju da stignu i uhvate evroatlantski voz „postindustrijske“ ili „tržišne ekonomije“, što prije okrenu ka kreativnim industrijama koje su po svoj prilici prva sljedeća stanica razvijenih zemalja (tržišnih ekonomija) u cijelom svijetu. Za ostvarenje razumnog udjela u svjetskoj kulturnoj razmjeni, zemlje u tranziciji nemaju drugih mogućnosti osim da same postanu proizvođači kulturnih dobara (proizvoda i usluga). To mogu postići podsticanjem lokalne kreativnosti (koja se trenutno putem migracija besplatno izvozi u razvijene zemlje), stvaranjem povoljne klime i podrškom razvoju sopstvenih kreativnih djelatnosti. U izveštajima i preporukama (UN, UNCTAD, UNESCO, Evropska komisija) pokazano je da lokalne, mikroregionalne i nacionalne kreativne industrije imaju ključnu ulogu u lokalnom/regionalnom/nacionalnom razvoju i procesu urbane regeneracije, kao i u izgradnji kompetitivnih nacionalnih privreda u regionu.
Većina ovih potencijala oslanja se na kreativnost mladih. Mladi ljudi su kreativni, zaneseni, povremeno bivaju angažovani kao freelanceri i predstavljaju urbano jezgro svojih zajednica i njihov kreativni potencijal, kako u umjetničkom tako i u ekonomskom smislu. Upravo oni imaju šansu da postanu osnovni kreativni sloj u svojim zajednicama. Imajući to u vidu, zaključuje se da nije dovoljno samo podržavati mlade umjetnike i kulturne radnike i osnaživati njihove upravljačke i produkcione kapacitete, već ih ujedno treba ohrabrivati da počnu da mijenjaju i zajednice u kojima žive, da pridobiju kreativnu omladinu i interesne grupe da im se pridruže u nastojanjima da promene lokalne kulturne, ekonomske i urbanističke politike i usmjere ih ka konceptu kreativnog, otvorenog i demokratskog grada.EU trendovi u razvoju kreativnih industrija
Kreativne industrije, naročito u polju digitalnosti i IT-ja, u neprekidnom su rastu i trenutno predstavljaju najveći potencijal za zapošljavanje, od upošljavanja na duže vrijeme, pa do ugovornih odnosa i autsorsinga (outsourcing). Digitalizacija i globalizacija, po ocjeni Evropske komisije, naročito leže kao potencijal u malim i srednjim preduzećima (MSP). Ključno pitanje za EU danas jeste kako MSP i različite preduzetničke inicijative, čija je jedina prednost kreativnost, mogu doći do izvora finansiranja. Kako postići pravi miks menadžerskih i kreativnih potencijala u ovom sektoru? Kako se mogu podstaći inovacija i eksperiment uz veću upotrebu informacionih i komunikacionih tehnologija (digitalnosti)? Drugi važan fokus EU je kako kreativne industrije na najbolji način efektivno pomažu konkurentnosti i socijalnoj koheziji gradova i regiona.
Iako je razvoj prevashodno lokalni i regionalni, kreativni sektori gradova i regiona mogu dostići globalna tržišta i glavno pitanje je kako se daljim razvojem lokalnog i regionalnog kreativnog i menadžerskog okruženja i društvene interakcije ovaj proces može podstaći. Kreativne industrije indirektno postižu veće uticaje i na sve ostale privredne grane i razvoj društva globalno. Kreativna klasa postaje dominantna i utiče na konjunkturu globalne ekonomije i promene u strukturi privrednih društava. Npr, dizajneri su od nekadašnjih spoljnih saradnika i kooperanata postali sastavni dio najvišeg menadžerskog kadra u svim velikim svjetskim kompanijama. U situaciji kada je kvalitet proizvodnje prilično izjednačen, kompanije, ali i gradovi, kantoni, regije i države nadmeću se u najboljem imidžu i kreativnosti. Oni žele da zadrže stanovništvo i privuku novo mlado, obrazovano i kreativno ljudstvo. Kreativnost i znanje postaju najdragoceniji kapital.
Da zaključimo – kreativnost, odnosno kreativne industrije važne su za gradove zbog novih formi zapošljavanja i kao alat za podizanje atraktivnosti za privlačenje novog stanovništva koje će unaprediti javne prostore, poboljšati kulturnu i turističku ponudu i učiniti da grad počne misliti i živeti kreativno. Strukturni problemi naših privreda i krucijalni nedostaci naših društava ne mogu se riješiti bez kreativnih resursa i kreativnih ljudi, mladih na prvom mjestu.
Aleksandar Đerić, Academica
Bookmark with:
| < Prethodna | Sljedeća > |
|---|
