“Moze se mnogo toga reci o drustvu na osnovu objekata koje stvara …” / Deyan Sudjic – Ernesto Rogers /.
Dizajn
Poslednjih nekoliko godina Brick Lane je centar London design Festivala, u okviru koga je i ove godine postavljena izlozba RE design pod nazivom Good & Gorgeous. RE design okuplja dizajnere koji veruju da u dizajnu lezi potencijal za pozitivne socijalne i environmental promene zivotne sredine. Naziv Good & Gorgeous adresira pitanje – da li je “dobar” dizajn / u svakom smislu odrzivog i environmental friendly - dizajna / ujedno i bozanstven, divan, lep. Škakljivo pitanje za dizajn koji se najcesce shvata kao manje vredan oblikovani reciklirani otpad ili predmet sa jednom namenom koji nuzno poprima drugu.Za ljude i za planetu - osnovni je moto RE design – dizajnera, ali i pristup koji je prisutan u dizajnu na ostalim izlozbama London Design Festivala – 100% Norway, Pure Austrian Design, Talent Zone, 100% EAST, 100% design … Aktuelan savremeni dizajn skoro uvek podrazumeva ekoloski aspekt – bilo u konceptualnom kritickom pristupu ekoloskim problemima u kojima i sama proizvodnja dizajniranog predmeta ucestvuje ili u davanju resenja kroz upotrebu materijala, visefunkcionalnu formu, trajanje.
1. Visece lampe su redizajnirane plasticne boce za mleko, i sa novom grafikom na povrsini postaju drugacije lepe i opravdavaju novu funkciju. / RE design
2. Zid od mahovine iznad lezaja prociscava vazduh. / Norway design
3. Stona lampa ciji je abazur formiran od veceg broja neupotrebljenih naocara. / Pure Austrian design
4. Inkuku stolica ima mekanu oblogu sacinjenu od komada visebojnih repariranih plasticnih kesa, upotrebom originalne tehnike iz Juzne Afrike./ REdesign
5. Zavesa sacinjena od dna plasticnih flasa, demonstrira lepotu plasticnog otpada u velikoj razmeri. / REdesign
6. Cediljka za sudove sa koje se koristi svaka kap vode, u ovom slucaju za zalivanje cveca, upozorava na nadolazecu eru nestasice vode. / Talent Zone
7. Polica od plastificiranog aluminjuma predstavlja primer inteligentnog dizajna koji efikasno koristi materijal. / Student work
8. Polica za knjige sacinjena od knjiga, onih tvrdoukoricenih koje vam vise nece zatrebati. /REdesign
Arhitektura
“Vlada Velike Britanije je postavila cilj za smanjenje emisije CO2 – znacajan doprinos dostizanju ovog cilja moze se postici kroz odrzivu arhitekturu”. Ovo je poziv i usmerenje koje svojim kolegama upucuje glavno udruzenje arhitekata Velike Britanije – RIBA. Kao rezultat, gradjevine koje su poslednjih godina izmenile i markirale siluetu Londona, u svom konceptu sadrze principe odrzive arhitekture.
City Hall
Ono sto je Uprava Londona ucinila, kao i berlinski Reichstag, jeste promovisanje odrzivih principa u gradjenju, upravo kroz arhitekturu objekta u kome je smestena. Od 2002. godine nalazi se u novoj gradjevini arhitekte Normana Fostera i tehnoloskog resenja firme Arup. City Hall predstavlja primer “energetski svesnog dizajna”. Forma samog objekta obezbedjuje umanjeno zagrevanje prostorija za rad, a upotrebom specijalnih panela sa izolacionim staklom, smanjen je i gubitak toplote tokom zime. Sistem ventilacije resen je na mehanickom principu, i smanjuje utrosak energije za 75% u odnosu na konvencionalnu klimatizaciju prostora. Hladjene gradjevine obezbedjuje se putem rashladnog sistema, koji koristi prirodnu temperature podzemne vode iz Londonske gline, sa dubine od 125m. Nakon sto zavrsi svoj proces cirkulisanja kroz sistem, ova voda se koristi za toalete, smanjujuci utrosak vode iz gradskog vodovoda.
Swiss Re
Druga gradjevina koja ce zasigurno obeleziti London sa pocetka 21 veka, je zgrada Swiss Re ili cuveni Gherkin, arhitekte Normana Fostera. Aerodinamicna forma koja se uvukla u staro jezgro londonskog City-ja, simbolizuje nadolazecu eru zelenih tornjeva koji ce naseljavati poslovne gradske centre velikih metropola.
Forma gradjevine, struktura njene fasade i noseca konstrukcija proizvod su jedinstvenog dizajna, sto je bitan preduslov za odrzivu gradjevinu - rezultat je potrosnja energije umanjena za 1/3 u odnosu na konvencionalne gradjevine.
Sama forma Gherkin tornja proizvodi sopstvenu mikroklimu u kojoj nastaju razliciti vazdusni pritisci koji vazduh uvlace u unutrasnjost zgrade. Oblik je zahtevao fasadu koja ce obezbediti konstruktivnu nosivost. Tako spoljna spiralna struktura fasade, sastavljena iz A-celicnih modula, omogucava fleksibilno jezgro zgrade, slobodno od nosecih stubova. A njeni slojevi stakla sa zastorima, formiraju tampon zonu, koja umanjuje potrebu za mehanickim zagrevanjem i hladjenjem i ventilira se utrosenim vazduhom iz kancelarija.
“Because of the green principles” , jedini parking u objektu obezbedjen je za osobe sa posebnim potrebama, bicikle i motocikle. Ni predsednik kompanije u ovoj zgradi nema svoje parking mesto.
Bed Zed
U predgradju Londona pre nekoliko godina nastalo je stambeno naselje Bed Zed, koje je RIBA proglasila najboljim primerom odrzive gradnje u Britaniji. Ovo privlacno urbano selo ima karakteristike ‘nultog energetskog’ stambenog naselja – ne trosi vise energije nego sto proizvede.
U svakoj fazi projektovanja i gradjenja, bio je vazan princip smanjenja potrosnje energije - od koriscenja lokalnih materijala do izbegavanja fosilnih goriva i upotrebe biomase /lokalnog drvnog otpada/ za proizvodnju toplote i struje. Predvidjeno je da se skoro jedna petina dnevne potrosnje vode u BedZED-u obezbedjuje od kisnice i reciklirane vode, skladistene u velikim rezervoarima ugradjenim u temelje.
Problem transporta postavljen je kao kljucni u procesu ostvarivanja ove odrzive zajednice.
BedZED je i prvo stambeno naselje kome je obavezujuci zakonski plan zelenog transporta bio uslov za dobijanje planske dozvole. A zeleni transport podrazumeva da se u narednih 10 godina prepolovi broj automobila koji koriste fosilna goriva, proizvodnju elektricne energije pomocu solarne za besplatno punjenje elektricnih automobila, i favorizovanje pesaka i biciklista ispred svih ostalih ucesnika u saobracaju.
Iako neke cinjenice govore da su rezultati jos uvek skromni, kada je u pitanju odrzivi razvoj grada - npr. manje od 1% energije koja se potrosi u Londonu potice iz obnovljivih izvora - savremeni dizajn i arhitektura po kojoj zapamtite London, govore vam o drustvu koje postaje vrlo svesno koliko je svaka njegova aktivnost deo globalnog prirodnog ciklusa i za to preuzima odgovornost. A to je najvaznije, za pocetak velikih promena koje nam predstoje.
Autorka: Nataša Ilinčić
Bookmark with:
| < Prev | Next > |
|---|
